شرایط نگهداری آسانسور؛ داستانی از کابوسهای شبانه تا آرامش در ساختمان!
خستهاید. پاکتهای سنگین خرید دستتان را خط انداختهاند. بالاخره به لابی میرسید، دکمه را میزنید و سوار میشوید. درها بسته میشوند و… تق! بین طبقه ۳ و ۴ گیر میکنید. تاریکی مطلق، استرس، صدای نفسهای تند خودتان و گوشی موبایلی که آنتن نمیدهد. این صحنه فقط متعلق به فیلمهای ترسناک هالیوودی نیست؛ دقیقاً بلایی است که وقتی بیخیال شرایط نگهداری آسانسور میشویم، ممکن است هر روز سرمان بیاید.
خیلی از ما تا روزی که آسانسور ساختمان خراب نشود و مجبور نشویم ۶ طبقه را با پله بالا برویم، اصلاً یادمان نمیآید که این غول آهنی هم نیاز به نفس کشیدن و مراقبت دارد. راستش را بخواهید، یک آسانسور ایمن و بیصدا از آسمان نمیافتد! این آرامش، نتیجه رسیدگی مداوم و چک کردن چیزهایی است که اصلاً به چشم ما و شما نمیآیند. در این مقاله میخواهیم خیلی خودمانی بررسی کنیم که چطور میتوانیم با رعایت چند اصل ساده، هم جانمان را حفظ کنیم و هم جلوی هزینههای میلیونی و کمرشکن خرابی آسانسور را بگیریم.
سرویس ماهیانه؛ پول دور ریختن یا سرمایهگذاری؟
مدیر ساختمان قبض سرویس ماهیانه را روی تابلو اعلانات میزند و معمولاً صدای اعتراض چند نفر بلند میشود که “چه خبر است هر ماه پول سرویس بدهیم؟ کار که میکند!” بیایید روراست باشیم. فکر میکنید سرویس نکردن آسانسور به نفع جیبتان است؟ آمارها چیز دیگری میگویند. بیشتر خرابیهای بزرگ، سوختن موتورها و پاره شدن سیمبکسلها، دقیقاً به خاطر پشت گوش انداختن همین سرویسهای دورهای است.
شرایط نگهداری آسانسور در اصل یعنی پیشگیری. یعنی سرویسکار بیاید، چهار قطعه را به موقع روغنکاری کند، پیچهای شل شده را سفت کند و قبل از اینکه فشار به موتور اصلی بیاید، جلوی فاجعه را بگیرد. با این کار هم قطعات سالها بیشتر عمر میکنند و هم قرار نیست یکدفعه با فاکتور چند ده میلیونی تعویض فلکه یا موتور مواجه شوید.
وقتی سرویسکار میآید، دقیقاً چه کار میکند؟
الکی که نیست؛ تعمیرکار نمیآید یک دکمه بزند و برود! یک تکنسین کاربلد وقتی برای بررسی شرایط نگهداری آسانسور به ساختمان شما میآید، مثل یک پزشک تمام اعضای این سیستم را معاینه میکند:
- موتورخانه (مغز متفکر ماجرا): اینجا نباید گرم و خفه باشد. تکنسین میرود سراغ موتور، گیربکس و تابلو فرمان. حتی به صدای موتور گوش میدهد (بله، تعمیرکارهای حرفهای از صدای موتور میفهمند کجای کار میلنگد!). روغن گیربکس چک میشود و سیستم نجات اضطراری – همان سیستمی که وقت رفتن برق جانمان را نجات میدهد و ما را به نزدیکترین طبقه میرساند – تست میشود.
- کابین و درها (ویترین کار): درها خیلی زود مستهلک میشوند چون روزی صدها بار باز و بسته میشوند. آیا چشمی درها درست کار میکند یا لای در گیر میکنید؟ کابین دقیقاً همسطح طبقه میایستد یا باید موقع پیاده شدن یک پله بپرید؟ همین بالا یا پایین ایستادن کابین میتواند باعث زمین خوردن خطرناک سالمندان یا کودکان شود.
قاتل خاموش در تاریکترین نقطه ساختمان!
اما بگذارید از یک جای تاریک، نمور و فراموششده حرف بزنیم. وقتی حرف از شرایط نگهداری آسانسور میشود، همه یاد روغن، سیم و موتور میافتند. اما قاتل خاموش آسانسور شما، آب است! بله، رطوبت.
چاله آسانسور پایینترین نقطه ساختمان است؛ حتی پایینتر از فونداسیون. به همین دلیل قشنگ مستعد این است که آبهای زیرزمینی، نشتی لولههای فاضلاب یا آب باران به آن نفوذ کنند. تجمع آب آن پایین فاجعه میآفریند. قطعات مهمی مثل ضربهگیرها (بافرها) و سنسورهای حد پایین آنجا هستند. رطوبت باعث میشود آهنآلات و ریلها زنگ بزنند و کابلهای برق به سرعت بپوسند.
تا به حال وارد آسانسور شدهاید که بوی نم و نا بدهد؟ این دقیقاً نشانه شروع همان فاجعه است. به همین خاطر، اجرای درست و تخصصی آب بندی چاله آسانسور یک آپشن لوکس ساختمانی نیست؛ از نان شب برای سلامت آسانسور واجبتر است. اگر این عایقکاری با مواد پلیمری و بتنهای ضدآب به درستی انجام نشود، رطوبت مثل موریانه به جان سیستم میافتد. یک بار برای همیشه چاله را عایق کنید و خیال خودتان را از بابت پوسیدگیهای میلیونی راحت کنید.
نشانههایی که میگویند اوضاع خراب است
ما که تعمیرکار نیستیم، از کجا بفهمیم اوضاع آسانسور خراب است؟ خب، حتی با وجود رعایت شرایط نگهداری آسانسور، باز هم باید به عنوان مصرفکننده حواسمان جمع باشد. اگر این نشانهها را دیدید، سریع به مدیر ساختمان خبر بدهید:
- صداهای عجیب: صدای خِرخِر، تقتق موقع ایستادن، یا زوزه کشیدن موتور اصلاً طبیعی نیست. اینها یعنی یک جای کار اصطکاک دارد.
- لرزشهای ترسناک: آسانسور باید مثل پر نرم حرکت کند. اگر موقع راه افتادن یا ایستادن تکان شدیدی میخورد، یعنی گیربکس مشکل دارد یا ریلها تراز نیستند.
- گیج زدن درها: در تا نیمه بسته میشود و دوباره باز میشود، یا خیلی کند عمل میکند و صدای ساییدگی میدهد.
قانون با کسی شوخی ندارد!
آسانسور وسیلهای است که مستقیماً با جان ما و عزیزانمان سر و کار دارد. قانون هم در این زمینه با هیچکس شوخی ندارد. اگر خدای نکرده اتفاقی بیفتد و سقوطی رخ دهد، در صورتی که ساختمان قرارداد معتبر سرویس با یک شرکت مجاز (دارای پروانه وزارت صمت) و گواهی استاندارد سالانه نداشته باشد، تمام مسئولیت کیفری و حقوقی پای مدیر ساختمان است. بدتر از آن؟ بیمه حتی یک ریال هم خسارت نمیدهد!
پس بیایید شرایط نگهداری آسانسور را جدی بگیریم. با یک شرکت معتبر قرارداد ببندید، به هشدارهای خرابی دقت کنید و از زیرساختهایی مثل عایقکاری اصولی چاهک غافل نشوید. پولی که برای نگهداری میدهید، هزینه نیست؛ خریدن آرامش خیال است.
نویسنده حوزه اخبار سیاسی و اجتماعی، ۲۶ ساله و دارای مدرک کارشناسی مرتبط. تمرکز بر پوشش اخبار داخلی، مسائل اجتماعی، اطلاعرسانی عمومی و موضوعات مرتبط با زندگی روزمره شهروندان.
reza-namazi@poyamag.ir
